Als u als huisarts deze pagina bezoekt dan verwijzen wij u meteen door naar een zeer informatieve site van de VU, nl. www.alzheimercentrum.nl Via deze site kunt u patiënten aanmelden voor een dagscreening op de geheugenpoli. Er staan ziektebeelden en criteria voor diagnose beschreven. De diagnostische procedure met een beschrijving van onderzoeken en testen. Redenen voor diagnostiek met argumenten waarom het verstandig is om een diagnose te laten stellen, Mini-Mental State Examination (MMSE), Preclinical Alzheimer's disease Scale – PAS*, schaal Ervaren Druk door Informele Zorg – EDIZ, Geriatric Depression Scale - GDS, HIV Dementia Scale - HDS, Beslisboom therapie (Stroomdiagram leidraad therapie bij ziekte van Alzheimer), Niet-medicamenteus beleid, Medicamenteus beleid, Doseringstabel met een beschrijving van doseringen van enkele psychofarmaca bij ouderen per dag.

Links
De richtlijn 'consensus diagnostiek bij dementiesyndroom', CBO 2005. Voor inzage zie www.cbo.nl

Bij Novartis professioneel kunt u als verwijzer een gebruikersnaam en wachtwoord aanvragen wat u toegang geeft tot medische/farmacologische informatie. U kunt daar o.a. informatie vinden over Exelon®. Indicatie en werkingsmechanisme en het effect op ADL, gedrag en cognitie, evenals een doseringsadvies.

Via www.lundbeck.nl kunt u informatie vinden over Ebixa®. Er staat een overzicht in welke landen het middel beschikbaar is en vergoed wordt.

www.ebixa.nl is een product site over Ebixa®. Professionals (o.a. ziekenverzorgenden en verpleegkundigen) kunnen een wachtwoord via Doccheck® aanvragen om zodoende toegang te verkrijgen tot deze site en meer dan 400 andere websites met aanbieders van geneesmiddelen en andere services.

www.aricept.com, een site van farmaceutische fabriek Pfizer en Eisai Co, met uitgebreide informatie over Aricept. Er is geen wachtwoord of registratie nodig om de informatie te kunnen lezen.

Autorijden en dementie. Informatie voor keurende artsen

http://medischcontact.artsennet.nl/content/mc


Literatuur/publicaties
Ethische aspecten van anti-alzheimermiddelen: ervaringen met mantelzorgers. Uit het tijdschrift voor Gerontologie en Geriatrie; 2002 uitgave 6; jaargang 33. Auteurs Anna R. Huizing, Ron L.P. Berghmans, Guy A.M. Widdershoven, Frans R.J. Verhey.

Rivastigmine bij Lewy body dementie
Lewy body dementie is een aan de ziekte van Alzheimer verwante vorm van dementie, die wordt gekenmerkt door een sterk wisselende aandacht, wat leidt tot zeer sterke schommelingen in het dagelijks functioneren. Daarnaast zijn er cognitieve stoornissen, visuele hallucinaties en is er in de meerderheid van de gevallen sprake van parkinsonisme. Normaalgesproken zou je psychosen en gedragsproblemen willen behandelen met neuroleptica, maar bij deze groep dementiepatiënten kunnen die middelen ernstige, irreversibele en soms fatale reacties uitlokken. Dit maakt de farmacotherapeutische behandeling problematisch.
Er zijn bij Lewy body dementie uitgesproken afwijkingen in het cholinerge systeem, maar de neuronale netwerken zijn vaak beter intact dan bij Alzheimer. Middelen die de cholinerge transmissie versterken, zouden mogelijk van betekenis kunnen zijn. In een twintig weken durend onderzoek zijn de effecten van de acetylcholinesteraseremmer rivastigmine (Exelon®) vergeleken met placebo in deze specifieke patiëntengroep (120 deelnemers). Het primaire eindpunt was de uitkomst van een NPI-4 score. Met deze score werd met name getest op attentie, werkgeheugen en episodisch geheugen. 27,9% van de met placebo behandelde patiënten en 47,5% van de met rivastigmine (6-12 mg) behandelde patiënten scoorden meer dan 30% beter op de NPI-4 score na twintig weken behandelen (volgens intention-to-treat). Dit verschil was significant. Symptoomdomeinen die verbeterden onder invloed van rivastigmine omvatten apathie, onverschilligheid en onrust. Vermindering van hallucinaties en wanen traden ook op, maar minder uitgesproken; op agitatie en agressie werd geen verschil gemeten. Bij 92% van de rivastigminegebruikers trad bijwerkingen op ten opzichte van 75% in de placebogroep. Dit betroffen met name perifere cholinerge bijwerkingen: misselijkheid (37%), overgeven (25%), anorexia (19%) en slapeloosheid (9%). Het percentage uitval was hoog: 30% in de rivastigminegroep, tegen 16% in de placebogroep. Van de rivastigminegebruikers haalde 56% de maximale dagdosis van 12 mg en 92% een dagdosis in de range 6-12 mg. Bij drie patiënten in de rivastigminegroep trad ernstige agitatie op. De parkinsonsymptomen veranderden niet onder invloed van rivastigmine.

Hoewel rivastigmine in z'n algemeenheid teleurstellend is gebleken in de behandeling van dementie [NNT=25, NNH=3 (half jaar)], kan het middel mogelijk van enige waarde zijn in de behandeling van Lewy body dementie, ook gezien de beperkte andere therapeutische mogelijkheden. Helaas blijken ook in dit onderzoek de bijwerkingen hinderlijk aanwezig.

Bron: The Lancet 2000;356:2031-2036.

Verandering in reuk kan wijzen op Alzheimer
Test duurt niet langer dan vijf minuten
NEW YORK - Het kan nuttig zijn om een reuktest te doen bij mensen die kampen met een lichte mentale verslechtering. De test kan aantonen of ze een verhoogde kans op Alzheimer hebben. Dit zeggen onderzoekers aan de Columbia University College of Physicians and Surgeons.

Een test waarbij tien geuren geïdentificeerd moeten worden door een mogelijke Alzheimerpatiënt zou al in een vroeg stadium kunnen aangeven of er daadwerkelijk sprake is van Alzheimer.

Gerelateerde geuren
Dr. Matthias Tabert en zijn collega’s testten 147 patiënten met lichte cognitieve problemen, 100 met de ziekte van Alzheimer en 63 gezonde kandidaten. Het doel van het onderzoek was om bepaalde geuren te identificeren die gerelateerd kon worden met een risico op Alzheimer.

Onder andere ananas en leer
Het resultaat is een test van tien geuren: menthol, leer, aardbei, ananas, rook, zeep, natuurlijk gas, citroen, lavendel en kruidnagel. Als de patiënten deze geuren verkeerd benoemden, bleek het risico op de ziekte groter. Dit bleek ook uit andere testen, aldus de onderzoekers.

Vijf minuten
”Door de geurenlijst te beperken tot tien is het mogelijk om patiënten in vijf minuten te screenen”, volgens Tabert. “Dit maak het mogelijk voor artsen om de test toe te voegen aan hun reguliere Alzheimertesten.”

Publicatiedatum: 3 augustus 2005
Bron: Reuters
Auteur: Nieuwsredactie Elsevier Gezondheidszorg